Begin 2021 schreef ik een artikel over het belang van je stoffen te wassen voordat je ze naait en enkele weken geleden vertelde ik jullie over het belang van het decatiseren van wol... Dus dacht ik dat het de moeite waard zou zijn om opnieuw over dit onderwerp te praten, gezien de vele vragen die ik in de winkel en het atelier krijg.
We gaan het dus hebben over het werkwoord decatiseren!
Een onmisbare kleine definitie
Decatiseren betekent de appretuur uit de stof verwijderen.
Appretuur is oorspronkelijk een afwerking op basis van zetmeel die wordt gebruikt om nieuwe stoffen steviger en glanzender te maken.
Tegenwoordig krijgt de term decatiseren echter een algemenere betekenis. Hij wordt steeds vaker gebruikt in de algemene zin van de stof "voorbereiden" voordat je aan een naaiproject begint.
Voor de puristen: weet dus dat we de term decatiseren in de "ruime betekenis" gebruiken.
Maar waarom is het uiteindelijk nodig om je stof te decatiseren / voor te bereiden voordat je ze gebruikt?
Waarom moeten sommige stoffen worden gedecatiseerd / voorbereid?
De eerste reden is dat de stof bij de eerste wasbeurt kan krimpen. Natuurlijke vezels (katoen, linnen, hennep...) hebben namelijk de neiging om tijdens de eerste wasbeurt samen te trekken. Katoen van goede kwaliteit krimpt weinig, linnen en wol iets meer (soms tot 10%). Het is dus belangrijk om je stof voor te bereiden, anders pas je misschien niet meer in het kledingstuk dat je zorgvuldig hebt gemaakt...
De tweede reden is het verwijderen van de appretuur die de fabrikant op de stof heeft aangebracht om ze af te werken (het verwijderen van de "appretuur", de oorspronkelijke betekenis van decatiseren). Deze afwerking geeft de stof een zekere stijfheid en stabiliseert haar. Het is belangrijk om deze laag te verwijderen voordat je je kledingstuk naait, zodat je de werkelijke valling van je stof kunt zien en kunt beoordelen of dit inderdaad de soepelheid is die je aan je kledingstuk wilt geven.
De derde reden is dat je stof kan afgeven, met andere woorden kan verkleuren. De vezels zijn namelijk verzadigd met pigmenten die in het waswater oplossen. Blauwe, zwarte en rode stoffen geven het vaakst kleur af. Wie heeft nog nooit blauwe handen gehad bij het hanteren van een nieuwe jeans?
Tot slot, de vierde reden: door het wassen verwijder je stofdeeltjes, micro-organismen... die tijdens het productieproces, transport of de opslag op de stof terecht kunnen zijn gekomen.
Maar let op: niet alle stoffen moeten worden gewassen!
Welke soorten stoffen moeten worden gedecatiseerd / voorbereid?
Het is nodig om alle stoffen van natuurlijke vezels te decatiseren / voor te bereiden, zoals katoen, wol, linnen of zijde. Het risico op krimpen is bij deze textielsoorten namelijk aanwezig. Vergeet niet dat kunstvezels op basis van natuurlijke vezels, zoals viscose ook moeten worden gedecatiseerd.
Synthetische vezels zoals polyester hoeven niet te worden gedecatiseerd voordat je ze naait. En uiteraard decatiseren we textielsoorten zoals synthetische imitaties van leer of niet-wasbaar textiel niet...
Katoenen popeline die vóór het naaien moet worden gedecatiseerd
Atelier Brunette-stof in een linnen-katoenmix die vóór het naaien moet worden voorbereid
Japanse stoffen die vóór het maken van een kimono (haori-jasje) moeten worden gedecatiseerd
Welke methoden worden gebruikt om stoffen te decatiseren?
Zorg er allereerst voor dat je de samenstelling van je coupon stof kent, zodat je weet onder welke omstandigheden je ze mag wassen.
De beste manier is om de stof te behandelen volgens de wasomstandigheden waaraan ze na het naaien zal worden blootgesteld: fijnwas / handwas, machinewas volgens een bepaald programma en op een bepaalde temperatuur, chemisch reinigen...
De stof wassen is ideaal om ze te decatiseren, maar er bestaan ook andere technieken.
1. Decatiseren door middel van wassen
Je kunt decatiseren door de stof met de hand te wassen of door een wasprogramma te starten dat je na het maken van je project ook zult gebruiken voor het onderhoud ervan. Houd bij het kiezen van het wasprogramma echter rekening met de onderhoudsvoorschriften van je textiel.
Dit is de methode die ik het vaakst gebruik, maar je moet wel wat vooruit plannen voordat je aan je project begint. Een andere techniek is om al je coupons te wassen voordat je ze in je voorraad opbergt. Zo weet je, wanneer je zin krijgt om een coupon te naaien, dat die al klaar is en kun je meteen aan de slag.
2. Decatiseren met stoom
Een andere, meer "directe" manier is decatiseren met een stoomstrijkijzer. Je kunt inderdaad met stoom decatiseren als je haast hebt of geen tijd hebt om je stof te wassen voordat je ze naait. Decatiseren met stoom heeft als voordeel dat het heel snel gaat, maar richt zich vooral op het verwijderen van de appretuur. Zo worden de pigmenten in de stof bijvoorbeeld niet uitgespoeld.
Deze techniek is nog eenvoudiger als je over een stoomgenerator beschikt. Dankzij de stoomafgifte van dit apparaat is het decatiseren dan veel efficiënter en gemakkelijker 😊.
Zijn jullie klaar om jullie projecten te naaien? En hoe bereiden jullie je stoffen voor?
Op naar de naalden... of liever naar jullie strijkijzer 😊!
