Begin 2021 schreef ik een artikel over het belang van het wassen van je stof voor het naaien en enkele weken geleden sprak ik over het belang van het ontvetten van wol... Dus dacht ik dat het de moeite waard zou zijn om dit onderwerp opnieuw te bespreken gezien de vele vragen die ik in de winkel en in de workshop krijg.
Dus laten we beginnen met het werkwoord ontvetten!
Kleine onmisbare definitie
Ontvetten betekent het verwijderen van de vetlaag uit de stof.
De vetlaag was oorspronkelijk een afwerking op basis van zetmeel die werd gebruikt om nieuwe stoffen steviger en glanzender te maken.
Tegenwoordig neigt de term ontvetten naar een meer algemene betekenis. Het wordt steeds vaker gebruikt in de algemene zin van "de stof voorbereiden" voorafgaand aan het naaiproject.
Voor de puristen: we zullen de term ontvetten dus in de "brede zin" gebruiken.
Maar waarom is het eigenlijk nodig om je stof te ontvetten / voor te bereiden voordat je het gebruikt?
Waarom moet je sommige stoffen ontvetten / voorbereiden?
De eerste reden is het mogelijke krimpen van de stof bij de eerste wasbeurt. Natuurlijke vezels (katoen, vlas, hennep...) hebben de neiging om bij de eerste wasbeurt samen te trekken. Katoen van goede kwaliteit krimpt weinig, vlas en wol iets meer (soms tot 10%). Het is dus belangrijk om je stof voor te bereiden, anders past het kledingstuk dat je zorgvuldig hebt gemaakt misschien niet meer...
De tweede reden is het verwijderen van de afwerking die de fabrikant op de stof heeft aangebracht om deze te verfraaien (het verwijderen van de "vetlaag", de oorspronkelijke betekenis van ontvetten). Deze afwerking zorgt voor een zekere stijfheid en stabiliteit van de stof. Het is belangrijk om deze laag te verwijderen voordat je je kledingstuk naait, zodat je de echte val van je stof kunt zien; en kunt bepalen of dit de soepelheid is die je aan je kledingstuk wilt geven.
De derde reden is dat je stof kan afgeven, dat wil zeggen kleur kan verliezen. De vezels zijn doordrenkt met pigmenten die oplossen in het waswater. Blauwe, zwarte en rode stoffen hebben de grootste neiging om kleur af te geven. Wie heeft er niet ooit blauwe handen gehad bij het hanteren van een nieuwe jeans?
Ten slotte, de vierde reden: wassen verwijdert stof, micro-organismen,... die de stof tijdens het productie-, transport- en opslagproces kan hebben opgelopen...
Maar let op, niet alle stoffen moeten gewassen worden!
Welke soorten stoffen moeten ontvet / voorbereid worden?
Het is noodzakelijk om alle stoffen van natuurlijke vezels te ontvetten / voor te bereiden, zoals katoen, wol, vlas of zijde. Het risico op krimp is aanwezig bij deze textielsoorten. Vergeet niet dat kunstvezels op basis van natuurlijke vezels zoals viscose ook ontvet moeten worden.
Synthetische vezels zoals polyester hoeven niet ontvet te worden voor het naaien. En natuurlijk ontvet je geen stoffen zoals synthetische leerimitaties of stoffen die niet gewassen mogen worden...
Katoenen popeline die ontvet moet worden voor het naaien
Atelier Brunette stof in een mengsel van vlas en katoen die een voorbereiding vereist voor het naaien
Japanse stoffen die een ontvettingsstap vereisen voor het maken van kimono (haori jas)
Welke methoden worden gebruikt om te ontvetten?
Zorg er eerst voor dat je de samenstelling van je coupon stof kent om de wasvoorschriften te weten.
De beste manier is om de stof te wassen onder de omstandigheden die het zal ondergaan zodra het genaaid is: zacht wassen / met de hand wassen, wassen in de machine volgens een bepaald programma / bepaalde temperatuur, chemisch reinigen...
Wassen is ideaal om te ontvetten, maar er zijn ook andere technieken.
1. Ontvetten door middel van wassen
Je kunt ontvetten door met de hand te wassen of een wasprogramma te starten dat je ook voor het onderhoud van je kledingstuk zult gebruiken. Houd echter rekening met de onderhoudsinstructies van je textiel bij het kiezen van het wasprogramma.
Dit is de methode die ik het vaakst gebruik, maar het vraagt wel wat voorbereiding voordat je aan je project begint. Een andere techniek is om al je coupons te wassen voordat je ze opbergt; zo weet je dat ze klaar zijn om te gebruiken zodra je zin hebt om te naaien.
2. Ontvetten door middel van stomen
Een andere, meer "directe" manier is ontvetten met een stoomstrijkijzer. Je kunt namelijk ontvetten met een stoomstrijkijzer als je haast hebt of geen tijd hebt om je stof te wassen voordat je gaat naaien. Ontvetten met stoom is snel, maar richt zich vooral op het verwijderen van de afwerking. Het verwijdert bijvoorbeeld niet de kleurstoffen die kunnen afgeven.
Deze techniek is nog makkelijker als je een stoomgenerator hebt. Met de stoomafgifte van dit apparaat is het ontvetten veel effectiever en eenvoudiger 😊.
Dus, klaar om je projecten te naaien? En hoe bereid jij je stoffen voor?
Aan je naalden... of beter gezegd aan je strijkijzer 😊!
