alles weten over Japanse stoffen: ik vertel je alles!

Bij C'est du Joly zijn we dol op Japanse stoffen en die liefde gaat al lange tijd terug! Daarom wilde ik een volledig overzicht maken van deze prachtige stoffen en motieven die mijn hart sneller doen kloppen! 

Als liefhebber van de Japanse traditie, haar rituelen, ritme en poëtische betekenissen, wilde ik graag met jullie delen waarom Japanse stoffen zich onderscheiden van Europese stoffen. We bespreken daarom de kenmerken van Japanse stoffen en in het bijzonder de betekenis van de symbolen die deze prachtige stoffen sieren.

We zullen ook bekijken hoe je de benodigde stoflengte kunt aanpassen om je projecten te maken, want... ja, Japanse stoffen hebben dezelfde breedte als Amerikaanse en Afrikaanse stoffen... Ze zijn 110 cm breed!

Dus, laten we eraan beginnen en dit delen! 

Een stukje geschiedenis

De textielindustrie heeft in Japan een lange geschiedenis, mede dankzij de geografische ligging dicht bij China, Korea en India... vooral op het gebied van weven (het spinnen van zijde) en verven!

De traditionele materialen die Japanse wevers en ververs gebruiken, zijn zijde, hennep, katoen en ramee.  

Eeuwenlang verfijnden de Japanners, trouw aan het streven naar perfectie in imperfectie, hun ambacht steeds verder. De verfijning nam toe naarmate het gebruik zich uitbreidde om aan de behoeften van de bevolking te voldoen: arbeiders hadden duurzame en sterke kleding nodig, het hof behoefte aan luxueuze zijden gewaden, net als priesters, maar ook de podiumkunsten. Denk aan de weelderige geishakleding of de kostuums van acteurs in het traditionele theater...

Vervolgens brak, net als overal ter wereld, het tijdperk van de industrialisatie aan en werd de Japanse textielindustrie een van de eerste pijlers van de economische modernisering van Japan. Japan zou uitblinken in de kwaliteit van de producten, vooral in het weven en verven van katoen, maar ook van zijde en linnen. Ook vandaag staat de Japanse textielindustrie wereldwijd bekend en waarschijnlijk hebt u zelf kledingstukken of andere producten uit Japan in uw garderobe... 

Wist je bijvoorbeeld dat marktleider in ritsen YKK Japans is en nog steeds miljarden exemplaren per jaar maakt? Wist je dat Japanse denim tot de beste ter wereld behoort? Naast het industriële aspect en de moderne uitstraling hechten de Japanners veel belang aan het behoud en de waardering van hun traditionele kunsten, vooral door mensen die de titel ‘levende nationale schat’ hebben gekregen; een titel die je zou kunnen vergelijken met die van de beste ambachtslieden van Frankrijk. 

Tijdens een reis naar Japan had ik trouwens het geluk een zijdefilature en een spinatelier te kunnen bezoeken, waar traditioneel kimonogaren werd gemaakt, in de buitenwijken van Kyoto. Het bezoek eindigde met de ontdekking van handgeschilderde zijden kimono's... Een ongelooflijk moment voor een stoffen- en modeliefhebber zoals ik, maar ook voor de ambachtslieden, die verrast waren dat Europeanen hun kleine ateliers kwamen bezoeken! 

Wat onderscheidt Japans textiel van Europese stoffen?

1. Het kleurenpalet

Europa herontdekte in de jaren 70 (dankzij wijlen Kenzo Takada) de prachtige, kleurrijke prints uit Japan. Kenzo maakte in die tijd furore in de modewereld met zijn bloemmotieven! 

Wat vooral opvalt aan het Japanse kleurenpalet is de rijkdom, maar ook de kwaliteit van het verfwerk! Textielverven is namelijk een sleutelstap in de textielproductie en een echte Japanse specialiteit. Japan heeft talrijke technieken ontwikkeld en de kwaliteit ervan verfijnd. Ik weet zeker dat je al eens hebt gehoord van indigoverven of shiboriverftechnieken...

Dankzij deze kennis, die op traditionele wijze wordt doorgegeven (denk aan de meester-ververs), ontstaat:

• van diepte tot kleur
• een rijkdom aan tinten, nuances...
• van duurzaamheid tot het verfproces
• en dat alles met het grootste respect voor de vezel.

De Japanners beheersen ook als geen ander het toevoegen van metallic kleuren, zoals goud en zilver, met een uitstekende kleurvastheid. Daardoor kunnen deze stoffen voor kleding worden gebruikt. 

2. De rijkdom aan prints 

In Europa hebben we de bloementaal; in Japan wordt een heel palet aan gevoelens uitgedrukt door de motieven die men op kleding draagt of op de furoshiki waarin men een cadeau verpakt. 

Motieven zijn symbolen en worden geassocieerd met bepaalde concepten... Zo staat de libel bijvoorbeeld voor moed, kracht en vastberadenheid... De reden daarvoor is dat een libel alleen vooruit kan vliegen. Daarom sierde hij heel natuurlijk de helmen van samoerai, als bewijs van hun vastberadenheid om niet terug te deinzen voor de vijand! 

Als we ons in Europa kunnen baseren op de verouderde symboliek van de bloementaal, worden in Japan gevoelens en emoties afgebeeld in Japanse stoffen; of het nu gaat om kostbare stoffen voor kimono's of eenvoudige, licht geweven stoffen voor een zomerse yukata, de keuze van de stof en het motief wordt bepaald door de boodschap die men wil overbrengen.

De meest gebruikte motieven zijn:

• geometrische motieven, vaak geïnspireerd op de natuur of alledaagse voorwerpen 
• bloem- en plantenmotieven
• dierenmotieven

Van de motieven geometrische motieven, we kunnen noemen:

• seigaiha, geïnspireerd op golven
• asanoha, geïnspireerd op het hennepblad
• igeta, geïnspireerd op de rand van oude waterputten
• kanoko, geïnspireerd op de motieven van de reeënvacht
• samehada, geïnspireerd op haaienhuid
• sensu, geïnspireerd op waaiers
• ...

Van de motieven bloem- en plantenmotieven, we kunnen noemen:

• de kersenbloesem (sakura)
• de pruimenbloesem (ume)
• de esdoorn (momiki / kaede)
• de bamboe (take)
• de pioenroos (botan)
• de chrysant (kiku)
• ...

Van de motieven dierenmotieven, we kunnen noemen:

• de koikarper
• de libel
• de pauw
• de vlinder
• de draak
• de kraanvogel
• het konijn
• de kat, waarvan de maneki-neko de bekendste is
• ...

3. De kwaliteit van het weefsel

Mijn leerlingen zeggen vaak dat het na het naaien van Japanse kwaliteitsstoffen moeilijk is om terug te keren naar stoffen met een mindere weefkwaliteit... en terecht, want Japanse katoenen stoffen zijn fijn en dicht geweven, wat zorgt voor stoffen van zeer mooie kwaliteit – dat valt niet te ontkennen – maar vooral ook gemakkelijk om te naaien! 

Het zijn namelijk stoffen die bij het wassen (bijna) niet krimpen, waarvan de kleuren was na was levendig blijven en die vooral niet verschuiven onder de naaivoet. Dat komt deels doordat Japanners bekendstaan als de meest veeleisende consumenten ter wereld, wat de kwaliteit van hun productie uiteraard naar een uitmuntend niveau tilt. 

De juiste stoflengte voor je project kiezen

Zoals ik hierboven al vertelde, zijn de ‘echte’ Japanse stoffen 108 tot 112 cm breed. Daarom is het soms nodig om de benodigde stoflengte voor je project opnieuw te berekenen, ook al geven steeds meer patroonmerken de benodigde lengtes voor stoffen van 140 en 110 cm breed aan. 

Let op: tegenwoordig zijn er stoffen met motieven in Japanse stijl te vinden die 140 cm breed zijn. Hoewel de motieven op traditionele Japanse stoffen lijken, moet je weten dat deze stoffen meestal van mindere kwaliteit zijn en grotendeels uit China afkomstig zijn. 

Om je te helpen bij het berekenen van de benodigde stoflengte heb ik dit handige overzicht voor je gemaakt (dat ik zelf regelmatig gebruik). Let op: dit is ongeveer geldig tot en met maat 44 en het blijft slechts een schatting.  

Een andere techniek bestaat erin de lengtes op te meten. Als je bijvoorbeeld een eenvoudige blouse van Japans katoen wilt maken, reken je:

• een voorpandlengte 
• een ruglengte 
• een mouwlengte

Bijvoorbeeld voor een top: voorpandlengte 60 cm + ruglengte 60 cm + mouwlengte 30 cm = 1,3 m stof voor mijn blouse. 

Hier is een kleine indruk van de Japanse stoffen. Vond je het leuk? Laat het me weten in de reacties, ik lees ze altijd met veel plezier! 

En als je meer wilt weten of met mij wilt praten, kom dan gerust langs in de atelierwinkel. Ik deel mijn passie graag met je.

Dan zit er niets anders meer op! 

Aan de slag met de naalden!