Ik nodig u uit om samen de wondere wereld van de ... naadtoeslagen te ontdekken. Ik denk er al een tijdje aan om dit artikel te schrijven, omdat mijn beginnende cursisten vaak zeggen: "Het is toch handig dat de naadtoeslagen inbegrepen zijn"... Dat klopt inderdaad, maar... ik moet u toch enkele dingen vertellen om die aanvankelijke "handigheid" tijdens het leren naaien wat te nuanceren; later blijkt dit vaak wat minder praktisch te zijn.
Laten we er samen induiken!
1. Definitie
Zoals gewoonlijk beginnen we met te definiëren waarover we het gaan hebben... want wat is een naadtoeslag eigenlijk?
De naadtoeslag, ook wel naadwaarde genoemd, is de ruimte tussen de naailijn en de onafgewerkte rand van de stof. Het is de ruimte tussen de twee lijnen die op uw patronen zijn getekend: de naailijn (waarop u naait) en de snijlijn (waarop u de stof knipt).
Waarden van de naadtoeslagen
Zoals u wellicht hebt gemerkt, kunnen de waarden van de naadtoeslagen variëren. Meestal zijn ze 1 cm, maar u kunt ook patronen vinden met naadtoeslagen van 0,8 cm, 1,5 cm en soms worden ze voor Amerikaanse patronen uitgedrukt in inches.
Om ervoor te zorgen dat u altijd op de juiste afstand naait, kunt u de markeringen op de naaldplaat van uw naaimachine gebruiken.
Staan er geen markeringen op de naaldplaat? Dan kunt u washi tape gebruiken (verplaatsbare Japanse papiertape) en die op de juiste afstand op de plaat plakken. Vervolgens hoeft u alleen maar langs de rand van de washi tape te naaien.

Waar moet u op letten wanneer u een patroon koopt?
Wanneer u een patroon koopt, of het nu in een papieren verpakking of in een tijdschrift zit, is het belangrijk om goed te controleren of de naadtoeslagen inbegrepen zijn.
Optie 1: de naadtoeslagen zijn inbegrepen
Bij deze patronen is de naailijn vaak niet getekend; u ziet alleen de snijlijn. Dat betekent dat u uw patroondelen langs de getekende lijn uitknipt en uw stoffen delen vervolgens samennaait op de afstand die in de uitleg wordt aanbevolen.
Optie 2: de naadtoeslagen zijn niet inbegrepen
Als de naadtoeslagen niet inbegrepen zijn, moet u ze zelf toevoegen. U kunt daarbij de aanbevelingen van het patroon volgen of zelf de waarden van de naadtoeslagen kiezen. Het belangrijkste is dat u tijdens het naaien consequent dezelfde afstand aanhoudt.
Zelf gebruik ik een Japanse liniaal om de naadtoeslagen toe te voegen. Na mijn opleiding tot patroontekenaar is dit een onmisbaar hulpmiddel geworden (zo erg zelfs dat ik me afvroeg hoe ik het vroeger deed 😅). We verkopen ze trouwens ook in de winkel, want ze zijn niet altijd gemakkelijk te vinden.
Waarom kan het praktisch zijn om naadtoeslagen in het patroon te hebben, of juist behoorlijk vervelend?
Zoals mijn beginnende cursisten zeggen: het is handig om inbegrepen naadtoeslagen te hebben... Je hoeft je patroondelen inderdaad alleen nog maar uit te knippen, zonder eerst naadtoeslagen te moeten toevoegen... Maar dat betekent ook dat de breedte van de naadtoeslagen vastligt en dat je het patroon moet aanpassen als je die wilt veranderen.
Soms verkies je een toeslag van 1,5 cm boven 1 cm, of wil je een doorgestikte naad maken waarvoor eerder 1,5 cm nodig is, terwijl de inbegrepen toeslag 1 cm bedraagt... Ik geef toe dat het me in dat geval irriteert dat de naailijnen niet getekend zijn op patronen met inbegrepen naadtoeslagen...
Wanneer je een patroon zonder inbegrepen naadtoeslagen hebt, zijn de naailijnen getekend. Dat is erg handig wanneer je:
- het patroon graderen, dat wil zeggen het patroon vergroten. Stel dat je maat 50 nodig hebt, maar het patroon maar tot maat 48 gaat. Als je over de naailijnen beschikt, kun je het patroon gemakkelijker vergroten.
- het patroon aanpassen. Stel dat je een sweatshirt met klassieke mouwen hebt en dit wilt omwerken tot raglanmouwen, dan is dat perfect mogelijk als je met naailijnen werkt.
- de naadtoeslagen kiezen op basis van de patroondelen. Wanneer ik bijvoorbeeld een herenoverhemd naai, is het niet ongebruikelijk dat ik verschillende naadtoeslagen toevoeg, afhankelijk van het patroondeel.
- ...
Oké, maar wat moet ik nu kiezen? Met of zonder naadtoeslagen?
Alles hangt af van je niveau, je smaak en je persoonlijke voorkeuren.
Als je beginner bent, is de kans klein dat je meteen je patronen gaat graderen of aanpassen... In dat geval zijn inbegrepen naadtoeslagen echt heel praktisch.
Naarmate je meer ervaring opdoet met naaien, wil je misschien je eigen creatieve toets toevoegen, patronen aanpassen, je naadtoeslagen kiezen... En daarvoor is niets beter dan over de naailijnen te beschikken, dus een patroon zonder inbegrepen naadtoeslagen!
Zoals je inmiddels wel hebt begrepen, geef ik persoonlijk de voorkeur aan een patroon zonder naadtoeslag. Dat heeft grotendeels te maken met mijn ervaring met naaien, maar ook met mijn liefde voor patronen tekenen en mooie afwerkingen. Ik vind het fijn om de toeslagen te kunnen kiezen op basis van het soort naaiwerk dat ik ga uitvoeren, en al helemaal wanneer ik lingerie naai. Ik zou dus zeggen dat het echt een kwestie is van persoonlijke smaak, maar ook van wat je verwacht van deze mooie creatieve hobby die naaien is!
Dus haal je potloden, Japanse liniaal, naalden en washitape maar tevoorschijn!
Veel naaiplezier!

