Dit artikel spookt al een tijdje door mijn hoofd, want ik moet jullie iets bekennen... ik borduur al veel langer dan ik naai 😅! En dat komt doordat ik op vijfjarige leeftijd ben begonnen met grote kruissteekborduurwerken met Disney- en dierenmotieven... ik weet zeker dat sommigen onder jullie zich dat nog zullen herinneren!
Daarna ging ik verder met kruissteek op fijner stramien en volgde ik tijdens mijn hele adolescentie lessen: lintborduurwerk, naaldschilderen, Hardanger, ajour... Vervolgens ging ik werken en borg ik mijn borduurmateriaal op... tot vorig jaar, toen ik weer zin kreeg om te borduren... waarschijnlijk door de combinatie van mijn verlangen om mijn naaicreaties te personaliseren en een bijzondere ontmoeting met een Franse borduurster, Mélanie genaamd, op de stand van Artesane tijdens CSF 2021.
Eind 2021 ging ik er weer helemaal voor en wilde ik mijn passie met jullie delen. Zo kwamen de eerste borduurringen, scharen en later ook borduurgaren in de winkel terecht... Dus als je zin hebt om te beginnen met borduren, nodig ik je uit om het basismateriaal te ontdekken dat je nodig hebt om goed te starten zonder je blauw te betalen!
Eerst en vooral raad ik je, net als bij naaien, aan om met goed gereedschap te beginnen. Je zult zien dat je zonder moeite een eenvoudige borduurset kunt samenstellen (waarbij je trouwens soms spullen uit je naaidoos kunt gebruiken). Je begrijpt het al: het doel van dit artikel is niet om je met overbodige spullen op te zadelen, maar wel om een set samen te stellen met de essentiële benodigdheden om onder goede omstandigheden te beginnen met borduren. Als je na verloop van tijd andere wensen krijgt, kun je je borduurdoos met plezier aanvullen. Dus, daar gaan we!
1. De borduurnaalden
Borduurnaalden verschillen van naalden voor handnaaien. Ze zijn namelijk korter. Ze bestaan ook in verschillende maten. De maten variëren van 1 tot 26. Om je wegwijs te maken: hoe hoger het nummer, hoe fijner de naald.
Voor kruissteek op Aïda-toile kies je het best korte naalden met een ronde punt. De meest gebruikte naalden beginnen rond maat 20.
Voor dicht geweven stoffen kies je het best naalden met een scherpe punt om door de stof te kunnen steken. De naald maakt de doorgang voor het garen vrij door de vezels van de stof uiteen te duwen. Het gaatje dat ontstaat door de naald moet groot genoeg zijn zodat het garen door de stof kan zonder vast te haken of eraan te trekken. Je begrijpt dus dat hoe dikker het garen is, hoe groter het "gat" van de naald moet zijn om het garen door te laten. Deze naalden zijn genummerd van 1 tot 10. Maat 10 is de fijnste en maat 1 de dikste. Ik gebruik graag een combinatie van naalden van 3 tot 9 of van 5 tot 10, afhankelijk van de toile waarop ik borduur.
2. De borduurring
De borduurring maakt het mogelijk om de borduurtoile strak te spannen, zodat het borduurwerk gemakkelijker wordt. Borduurringen voor beginners bestaan uit twee delen die in elkaar passen (meestal van hout, zoals bamboe of beuk). De buitenste ring is voorzien van een schroef waarmee je, zodra de toile strak gespannen is en de andere ring erin zit, het geheel kunt aandraaien om de stof tussen beide delen strak gespannen te houden.
Er bestaan verschillende diameters van borduurringen, afhankelijk van de te borduren motieven en van je persoonlijke voorkeur. Ik borduur graag met ringen van ongeveer 18 cm, waarmee ik middelgrote motieven kan borduren zonder de ring al te vaak te moeten verplaatsen. Voor kleine motieven en als je net begint met borduren, is een ring van 12,5 cm een uitstekende keuze.
3. De toile
Er bestaan talrijke soorten borduurtoile, van de voordeligste tot de duurste!
In principe kun je op elk type ondergrond borduren, maar uiteraard zijn ze niet allemaal even gemakkelijk voor beginners.
Als je wilt beginnen met kruissteek, kies dan voor Aïda-toile 5,5. Dit is de standaardtoile waarmee je gemakkelijk kunt starten.
Als u met klassiek borduren wilt beginnen, kunt u kiezen voor percale toile, maar ook voor popeline. Voor mijn proefstukken en eerste werkjes gebruik ik graag calicot toile, ... ja, dezelfde als voor mijn naaiwerk. Ik vind dat de structuur van deze toile gemakkelijk te gebruiken is en bij het begin heel mooie resultaten oplevert, zonder dat het uw budget zwaar belast.
In de winkel vindt u aïda-toile (per coupon of per meter), percale en calicot toile.
Aïda-borduurlinnen
Motief in wording op calicot toile
4. Het garen
Net als bij naaien kan ik u alleen maar aanraden om meteen goed borduurgaren te gebruiken. Dat werkt veel prettiger. Het glijdt soepel door de toile, is gemakkelijker in te rijgen en pluist of breekt vooral niet zoals garen van mindere kwaliteit.
U begint het best met moulinégaren. Dit bestaat uit 6 draadjes en u kunt ervoor kiezen om met 1, 2, ... tot 6 draadjes tegelijk te borduren, afhankelijk van het gewenste effect.
Zelf gebruik ik sinds mijn begin met borduren DMC-garen. Het is garen van goede kwaliteit en afkomstig uit de korte keten, omdat het in Frankrijk wordt geproduceerd.
Om te beginnen kunt u kiezen voor sets met borduurgaren. Er zijn sets met basiskleuren, pasteltinten, bloemmotieven... afhankelijk van de motieven die u wilt borduren. Ik vind dit een goed alternatief wanneer u nog niet gewend bent om kleuren te combineren voor het maken van motieven, want de kleurenpaletten zijn samengesteld om mooie combinaties te creëren.
Wanneer u wat meer ervaring hebt, kunt u overstappen op andere soorten garen, afhankelijk van uw voorkeuren, zoals metallicgaren, gemêleerd garen, zijdegaren, wolgaren, parelgaren... Kortom, er valt heel wat te ontdekken bij het borduren.
DMC-moulinégaren
De kant-en-klare garensets
5. De opbergdozen
Opbergen is nodig bij naaien en borduren. Wanneer ik een streng koop, wikkel ik die daarom op een klein kartonnen kaartje waarop ik het kleurnummer van het garen noteer. Zo ben ik zeker dat ik, als mijn garen tijdens het borduren opraakt, de juiste kleur opnieuw koop.
Bovendien voorkomt het opbergen op kaartjes dat er knopen ontstaan wanneer ik borduurgaren uit de streng gebruik.
Ten slotte kunnen de kaartjes gemakkelijk in opbergdozen worden opgeborgen en zijn ze eenvoudig mee te nemen.
6. De schaar
Ik gebruik een goede kleine borduurschaar bij het maken van mijn werkstukken. Borduurscharen zijn kleine, fijne scharen met scherpe bladen. Ze maken het mogelijk om alle kleine draadjes af te knippen, zodat het werk er aan de voorkant net zo "mooi" uitziet als aan de achterkant; een teken dat de borduurster zorgvuldig te werk is gegaan. Ze maken het ook mogelijk om de benodigde "ellebooglengte" draad af te knippen om te borduren.
Mijn eerste schaar (die ik nog altijd heb) was de klassieke schaar met een ooievaarsmotief. Intussen kreeg ik van mijn mama een mooie zilverkleurige, gegraveerde schaar cadeau en kocht ik in Japan een paar met een konijnenmotief. Er bestaan veel verschillende uitvoeringen.
7. De naaldinrijger
De naaldinrijger kan erg handig zijn wanneer je met fijne naalden borduurt waarvan het oog smal is, of wanneer je zicht achteruitgaat. Een naaldinrijger is een kleine, goedkope aankoop die toch uitstekend van pas komt!
Er bestaat de klassieke zilverkleurige versie, maar je vindt er steeds meer versierde exemplaren.
8. De marker of een kant-en-klaar patroon
Wanneer je borduurt, is het goed om een patroon te hebben om te volgen:
- of je koopt een kant-en-klare set met een voorgedrukt patroon
- of je maakt een patroon met geteld kruissteekwerk
- of je tekent het met de marker
Toen ik op mijn vijfde begon, had ik motieven die op grove stof waren gedrukt. Tegenwoordig borduur ik graag motieven die ik zelf op de stof teken. Daarvoor gebruik ik met water of warmte uitwisbare markers. Voor donkere stoffen gebruik ik solufix, waarop ik mijn motief teken en dat ik vervolgens op de stof plak om het motief te kunnen borduren.
Tekening op solufix om jeansstof te borduren
Motief gemaakt na het oplossen van de solufix met koud water
9. De naaldenhouder of het speldenkussen
Om je naalden niet kwijt te raken of te verspreiden, kun je een houder gebruiken. Dat kan een magnetische naaldenhouder zijn, maar ook gewoon een speldenkussen waarop je je naalden prikt.
In dezelfde geest raad ik je aan om tijdens je borduursessies een kleine vuilnisbak naast je te zetten om alle afgeknipte draadjes in te doen. Een opgeruimde werkplek is de sleutel.
10. De opbergdoos
Zoals ik bij punt 5 zei, geven netjes op karton opgeborgen strengen een mooi overzicht van het beschikbare kleurenpalet om je motieven te creëren.
Elke keer als ik aan een nieuw werk begin, haal ik mijn opbergdoos tevoorschijn en stel ik mijn kleurenpalet samen. Ik raad je aan om ook jouw eigen kleine doos samen te stellen 😊.
Ik neem ook een metalen doos mee in de kleuren van Côte d'Or (België en chocolade verplicht) waarin ik mijn scharen, dozen met naalden en ook mijn gemetalliseerde draden op klosjes bewaar.
Bonus: de borduurles of een goed boek om het te leren
Natuurlijk is het één ding om het juiste materiaal te hebben, maar goede adviezen krijgen is iets anders.
Ik kan je alleen maar aanraden om enkele lessen te volgen om te beginnen met klassiek borduren. Sommigen geven er de voorkeur aan om te beginnen met behulp van een boek of video.
Verwaarloos de leerperiode echter niet, want hoewel borduren eenvoudig kan lijken, is het belangrijk om goed te beginnen en daarna je creativiteit de vrije loop te laten!
Zo weet je nu wat je nodig hebt om een beginnerskit voor borduren samen te stellen.
En vergeet niet... bij borduren zorgt herhaling voor regelmaat (net als bij breien)... je hand leert het.
Dus nogmaals... aan de slag met de naalden!
