Wanneer je begint met naaien, en zelfs wanneer je al meer ervaring hebt, blijft de keuze van de stof voor je project een cruciale kwestie. Het uiteindelijke resultaat van een kledingstuk kan namelijk sterk verschillen naargelang de stof die je hebt gekozen, ... soms ten goede, maar soms ook ten kwade, ondanks de zorg die je aan je creatie hebt besteed. Om je te helpen het wat duidelijker te zien, heb ik de 7 criteria verzameld die ik overloop voordat ik een patroon en een stof met elkaar combineer.
" Een geslaagd kledingstuk begint bij een goed gekozen stof"
Eerste criterium: de aanwijzingen op het naaipatroon
Tenzij je modeliste bent, is de kans groot dat je voor je naaiproject een patroon uit de winkel gebruikt.
Ik raad je ten zeerste aan de aanbevelingen van de modeliste te lezen. In principe staat er in de handleiding / de montage-instructies een lijst met stoffen die geschikt zijn voor het model. Die lijst is niet zomaar opgesteld; er is rekening gehouden met de bewegingsruimte van het patroon, het resultaat dat de modeliste voor ogen had en de gewenste stilistische kenmerken...
Natuurlijk kun je van deze aanbevelingen afwijken en creatiever te werk gaan; maar daarvoor is een goede kennis van stoffen nodig (samenstelling, elasticiteit, soepelheid...) en van de eventuele aanpassingen die je aan het patroon moet doen (bijvoorbeeld een rits toevoegen, een grotere maat kiezen...).
Tweede criterium: geweven of gebreid?
Ik deel stoffen vaak op in twee grote groepen, afhankelijk van hun productiemethode:
- ketting en inslag: stoffen waarvan de vezels volgens een welbepaalde weefbinding zijn geweven
- gebreide stoffen waarvan de vezels zijn gebreid
Het grootste verschil tussen deze twee soorten stof is hun elasticiteit. Een gebreide stof kan uitrekken, terwijl een ketting-en-inslagstof van nature weinig elasticiteit heeft (behalve een beetje in de schuine draadrichting). Om een ketting-en-inslagstof elastisch te maken, kunnen elastaanvezels worden toegevoegd, bijvoorbeeld aan de denim die je in mijn winkel vindt. Deze toevoeging van elastaan zorgt voor een zeker comfort.
In principe vermelden patronen duidelijk welk type stof nodig is en of elasticiteit vereist is.
Derde criterium: het type vezels
Het type vezels kan voor elke naaister een zeer belangrijk criterium zijn. Elk type vezel heeft namelijk specifieke eigenschappen.
Om het eenvoudig te houden, delen we de vezeltypes op in twee grote groepen:
- Natuurlijke vezels worden verkregen door een natuurlijke grondstof fysiek en/of mechanisch te verwerken zonder de samenstelling ervan te wijzigen. Tot deze groep behoren vezels van plantaardige oorsprong: katoen, linnen, hennep, ramie... en vezels van dierlijke oorsprong: wol, zijde...
- Chemische vezels worden onderverdeeld in twee subgroepen: kunstmatige en synthetische vezels. Kunstmatige vezels worden verkregen door natuurlijke stoffen, vaak cellulose, chemisch te verwerken. Het bekendste voorbeeld is viscose, maar ook modal, lyocell en viscose/viscosejersey behoren tot deze categorie.
Synthetische vezels worden gemaakt uit chemische producten, vaak op basis van aardolie. Tot deze familie behoren polyester, nylon, acryl, lycra...
In de winkel heb ik ervoor gekozen vooral stoffen aan te bieden die natuurlijke of kunstmatige vezels bevatten. Naast het ecologische aspect zijn deze vezels vaak gemakkelijker te naaien, ademend en duurzamer. Dat zijn criteria die belangrijk zijn bij de keuze van stoffen voor mijn eigen creaties, en ik wilde dat mijn winkel bij deze waarden aansloot.
Vierde criterium: het gedrag van de stof: de structuur, soepelheid, elasticiteit, het gewicht...
Niet alle stoffen hebben hetzelfde visuele resultaat.
Popeline en katoenstoffen hebben een meer gestructureerde uitstraling, perfect voor blouses en geplooide rokken, en voor creaties die volume nodig hebben.
Viscose heeft dan weer een zwaardere, dichtere maar ook soepelere valling, perfect voor jurken, soepel vallende broeken, draperieën...
Zo zal denim van 100% katoen stijver zijn dan dezelfde denim met 5% elastaan...
Ook het gewicht van een stof beïnvloedt het resultaat:
- zeer dunne en zeer lichte stoffen: voile, organza, crepe, tule...
- dunne en lichte stoffen: popeline, batist, katoensatijn, katoenen plumetis, Engelse borduurkant, ...
- gemiddeld zware stoffen: viscose, crepe, jersey, katoenstof...
- dikke en zwaardere stoffen: chambray, denim, fluweel, badstof, French terry...
Het is dus belangrijk om de productfiches goed te lezen, zodat je je niet vergist bij je aankoop.
Vijfde criterium: keurmerken (en hun prijs)
Ecologische en regionale keurmerken spelen een steeds grotere rol bij de keuze van stoffen. De ecologische keurmerken Oeko-tex en GOTS zijn de twee bekendste. Ik heb hierover een artikel geschreven dat je op de blog kunt terugvinden. Het is waar dat dit een criterium kan zijn bij de keuze van stof voor je naaiprojecten, vooral als de stof bestemd is voor kinderkleding, voor hygiëne of om in contact te komen met voedingsmiddelen... Dat hangt af van ieders persoonlijke gevoeligheden.
Het is ook belangrijk om te beseffen dat al deze maatregelen om milieuvriendelijker te produceren en biologische natuurlijke vezels te gebruiken uiteraard een hogere prijs hebben dan conventionele productie. Ook dat is een criterium om rekening mee te houden.
In de winkel vind je enkele GOTS-stoffen met een goede prijs-kwaliteitverhouding, wat voor mij belangrijk was. Het merendeel van onze stoffen is minimaal Oeko-tex-gecertificeerd (Atelier Brunette, Dashwood Studio, stoffen met Belgische motieven, onze jerseys, effen popelines...)
Zesde criterium: gebruik en onderhoud
En ja, het gebruik... een zeer belangrijk criterium om rekening mee te houden... Ik nodig je uit om na te denken over de toekomst van een kledingstuk.
Er is bijvoorbeeld niets mis mee om zin te hebben in een avond- of bruidsjurk van zijde, omdat je weet dat je die niet vaak zult dragen. Maar de keuze voor zijde is misschien minder verstandig voor een blouse om naar kantoor te dragen wanneer je twee kleine kinderen hebt... Kortom, als je je kleding vaak wilt dragen en gebruiken omdat je dol bent op je zelfgemaakte creaties, kies dan textiel dat lang meegaat, sterk is en gemakkelijk te onderhouden.
Denk altijd na over het gebruik van het kledingstuk en de "risico's" waaraan het zal worden blootgesteld.
Zevende criterium: liefde op het eerste gezicht
Het zevende, maar ook het belangrijkste criterium bij het kiezen van een stof is vooral dat we de stof mooi vinden. Het motief, de aanraking, de soepelheid... alles wat ervoor zorgt dat een stof ons ogen laat schitteren en ons zin geeft om een kledingstuk te maken dat we met plezier en een glimlach zullen dragen.
Ik hoop dat deze 7 criteria je helpen om de beste stoffen te kiezen voor het maken van naaicreaties waar je meteen verliefd op wordt. En als je nog meer wilt leren over stoffen, nodig ik je uit om het boek van Rebecca Deraeck te ontdekken; de link naar het artikel vind je hier.
Veel naaiplezier!
