Dit jaar ben ik tijdens mijn vakantie naar Japan vertrokken om nieuwe energie op te doen, ver weg van mijn naaimachine, planningen, bestellingen... en het deed me goed om mijn leven op 1000 per uur even los te laten en te genieten van de voorbijgaande tijd.
Van de activiteiten die ik tijdens mijn reis heb gedaan, was er één die ik bijzonder leuk vond en die me veel deugd deed... namelijk mijn kleine materiaal voor klassiek borduurwerk en sashiko in mijn reistas meenemen. Zo kon ik een activiteit doen die:
- creatief,
- ontspannend,
- die gemakkelijk mee te nemen is,
- waarvoor je weinig materiaal nodig hebt,
- die je zowat overal kunt beoefenen
- ...
Kortom, je hebt het begrepen: borduren is voor mij een beetje een magische activiteit en echt ideaal om overal mee naartoe te nemen!
Daarom nodig ik je uit om je onder te dompelen in de wereld van een activiteit die voor mij het midden houdt tussen meditatie en mindfulness... terwijl je geniet van het moment!
Sashiko borduren bij Starbucks in Akita en onze tafelburen horen zeggen: "Echt, dat is sashiko... Heb je gezien, ze doet aan sashiko... Ongelooflijk!"
Borduren
Borduren is natuurlijk een creatieve activiteit, maar het is ook een activiteit die verankerd is in de geschiedenis van de mensheid. Vrijwel alle menselijke samenlevingen hebben in de loop der tijd immers "herstellende" of decoratieve borduurtechnieken ontwikkeld.
In mijn kindertijd en tienerjaren leerde ik veel borduurtechnieken, omdat borduren al meerdere generaties lang in onze familie wordt doorgegeven. Mijn grootmoeder was een bekwame borduurster die de uitzetten voor huwelijken borduurde. Mijn moeder specialiseerde zich meer dan 30 jaar geleden in sashikoborduurwerk... ik hoefde alleen maar haar voorbeeld te volgen! Zo begon ik op mijn vijfde met kruissteek op grote borduurdoeken, en zo ging het verder... Tegenwoordig borduur ik voornamelijk in klassiek borduurwerk en sashikoborduurwerk, en dat doet me veel deugd. Ik leg het u uit...
Klassiek borduurwerk op denim voor een jeanszak
Begin van een sashiko-borduurwerk met verloopgaren
Mijn heuptasje, geborduurd in de klassieke borduurtechniek (DMC-borduurgaren)
De voordelen van borduren
In een tijd van stress, burn-outs en tegenstrijdige verwachtingen vanuit onze samenleving hebben verschillende wetenschappers de voordelen van borduren onderzocht. De resultaten waren voor deze onderzoekers behoorlijk verrassend!
Ze ontdekten namelijk dat borduren positieve effecten heeft op de geestelijke gezondheid (dat konden we wel vermoeden), maar ook op de lichamelijke gezondheid!
Hier zijn de opvallendste resultaten van de Universiteit van Brighton.
Borduren:
- heeft een ontspannend en antistresseffect (mensen die beginnen met borduren geven aan minder stress te ervaren dan voordat ze aan deze activiteit begonnen, en biologisch gezien is dat merkbaar aan een daling van stressgerelateerde hormonen)
- verlicht angstklachten: door je op je werkstuk te concentreren, vergeet je de zorgen van het dagelijks leven
- stimuleert de creativiteit
- verlaagt de bloeddruk
- stimuleert de hersenfunctie: borduren vereist namelijk concentratie en coördinatie van beide handen. Tijdens het borduren train je dus de oog-handcoördinatie. Borduren wordt steeds vaker aanbevolen als activiteit voor patiënten met bepaalde soorten hersenletsel, om deze coördinatie te oefenen
- is een activiteit die moet worden aangemoedigd voor mensen bij wie hoogsensitiviteit is vastgesteld, omdat borduren hen de mogelijkheid biedt creatief te zijn en zich tegelijk door het motief te laten leiden, waardoor overprikkeling van de hersenen vermindert.
Klassiek borduurwerk van de zeven Japanse geluksgoden met DMC-borduurgaren, in de trein die ons naar Morioka brengt om mijn favoriete zomerfestival bij te wonen
Sashiko-borduurwerk
Laten we het even hebben over dit type borduurwerk dat me tijdens mijn reis naar Japan heeft vergezeld... Aan het begin van mijn verblijf ontdekte ik inderdaad een motief van de berg Fuji, omringd door golven en kersenbloesems... Je begrijpt het al: ik was meteen verkocht!
Maar wat is sashiko?
Sashiko is een eeuwenoude Japanse borduurtechniek die dankzij haar sobere stijl en geometrische vormen nog steeds actueel en modern is. Door de modernisering van de techniek wordt ze bovendien steeds figuratiever.
Deze techniek is zeer oud en het is moeilijk om het ontstaan ervan precies te dateren. Sommige historische sporen doen vermoeden dat ze al in de eerste eeuw is ontstaan! Toch kende ze pas echt een opkomst en ontwikkeling van motieven tijdens de Edo-periode, in de 16e eeuw.
In die tijd werd de techniek inderdaad door vrouwen gebruikt om beschadigde kleding, werkkleding en kinderkleding die binnen het gezin werd doorgegeven, te herstellen. De prijs van stof maakte het toen onmogelijk om nieuwe stoffen te kopen; repareren was dus de enige optie!
Het Japanse sashiko-borduurwerk diende oorspronkelijk om kleding zo lang mogelijk mee te laten gaan, en tegelijk het gebruik van garen tot een minimum te beperken. Ook garen mocht niet verspild worden vanwege de kostprijs. De borduurmotieven werden daarom ontworpen om zuinig met garen om te gaan. In die tijd behoorden mensen die sashiko-motieven droegen bovendien tot de lagere klasse, en werd er spot gedreven met hun kledingreparaties met motieven!
Met de industrialisatie van Japan en de daaruit voortvloeiende daling van de grondstoffenprijzen kreeg sashiko-borduurwerk een meer decoratieve en creatieve invulling. Vrouwen maakten graag motieven om de kleding van hun kinderen en echtgenoten te versieren!
Oorspronkelijk werd sashiko-borduurwerk uitgevoerd op donkere werkkleding. In de traditionele vorm wordt het dan ook geborduurd op blauwe, indigo- of grijze toile...
De lengte van de steken (ook vandaag nog) moet overeenkomen met de grootte van een rijstkorrel en tussen 2,5 mm en 5 mm liggen. Het principe is dat de steken zo regelmatig mogelijk zijn, want dat geeft het motief zijn schoonheid!
Mijn moeder heeft het paneel ‘4 seizoenen’, dat in de winkel wordt verkocht, met sashiko geborduurd.
Voorbeeld van een modern jasje, geborduurd met sashiko.
Vandaag sashiko in Japan
La broderie Sashiko s'est développée au Japon, avec de très belles réinterprétations de cet art traditionnel, que ce soit dans l'habillement, la décoration ou le linge de maison. Ce qui, à l'origine, était destiné à la réparation et aux paysans devient un accessoire de mode, une broderie chic !
Avec l'ouverture du Japon au reste du monde en 1854, la broderie sashiko s'est exportée en Europe et aux États-Unis. Les brodeuses du monde entier ont pu l'apprendre et, à leur tour, la réinterpréter. On pense notamment à l'Anglaise Susan Briscoe, qui a mis le sashiko à l'honneur en Europe et transmet sa passion de l'Angleterre au Japon !
Aujourd'hui, de nombreuses marques intègrent des éléments de broderie sashiko dans leurs créations, que ce soit au Japon ou aux États-Unis.
J'ai d'ailleurs pu visiter un atelier à Morioka où deux dames créent des fils de sashiko teints à l'indigo, mais aussi avec de nouvelles techniques de teinture qui permettent de créer de très jolis fils mouchetés !
En visite à l'atelier de teinture à Morioka
Finalisation de ma broderie du mont Fuji avec le trempage
Ma broderie sashiko au Japon
Comme je vous le disais, j'ai choisi de broder un motif figuratif durant mon voyage au Japon.
J'ai adoré me laisser porter et plonger dans ma broderie. Absorbée par la création de mes petits points, je ne voyais pas le temps passer et je tirais une satisfaction toute particulière de voir ce joli motif progresser.
De retour à la maison, je l'ai terminé et lavé afin de pouvoir l'intégrer dans une cousette. Je ne sais pas encore laquelle... si vous avez des idées, n'hésitez pas à me les donner en commentaire 😊. Il ne me reste plus qu'à le repasser.
Je vais continuer mes créations en sashiko, car j'ai ramené dans mes valises plusieurs panneaux figuratifs que je vous montrerai plus tard.
Et si vous avez envie de vous lancer aussi dans la broderie sashiko, nous avons tout le matériel pour commencer en boutique. Nous organisons également des initiations à l'atelier.
Alors, prêt(e) ? À vos aiguilles !
En voilà, mon motif du mont Fuji terminé... j'ai déjà plein d'autres idées !
