Wanneer ik blouses, overhemdblouses of herenoverhemden maak, stel ik mezelf telkens dezelfde vraag: aan welke kant van de knopenlijst moet ik de knopen dan bevestigen?
Jawel, er bestaat een conventie voor de richting, en die verschilt tussen mannen en vrouwen! Was het je al opgevallen?
Deze week nodig ik je uit om in de geschiedenis van het knoopsgat te duiken, zodat je voor altijd onthoudt in welke richting je de knopen moet plaatsen!
De huidige plaatsingsrichting
De knoopsluiting van heren- en damesoverhemden is omgekeerd.
Herenoverhemden openen naar links. Damesoverhemden en -blouses openen naar rechts; dat betekent dat de knopen bij vrouwen links zitten en bij mannen rechts.
Een stukje geschiedenis ter verduidelijking...
Om dit verschil te begrijpen, moeten we teruggaan naar de 13e eeuw, toen de knopen werden uitgevonden. In die tijd konden alleen de elite en rijke burgers zich de luxe veroorloven om knopen op hun kleding te dragen; dit is belangrijk voor de rest van de uitleg...
Laten we inderdaad beginnen met de vrouwen... Adellijke vrouwen of vrouwen met een belangrijke sociale status in de samenleving van die tijd kleedden zich niet zelf aan. Ze hadden een dienstmeisje dat hen hielp bij het aankleden en bij het aantrekken van de verschillende kledinglagen waaruit hun outfit bestond.
Omdat de meerderheid van de bevolking rechtshandig was, was het voor dienstmeisjes gemakkelijker om een hemd te sluiten met de knopen aan de rechterkant, wanneer ze tegenover hun meesteres stonden.
Daarentegen hadden mannen eenvoudigere kleding die ze zelf konden aantrekken. Ze lieten hun bediende pas aan het einde van het aankleden helpen. Mannen knoopten hun kleding dus zelf dicht; de mooie knopen zaten rechts en de knoopsgaten waren links genaaid. Het feit dat het dienstmeisje rechtshandig was, had hier geen invloed op. Bovendien droegen adellijke mannen in die tijd een zwaard en het was vanzelfsprekend dat ze op elk moment hun hand vrij moesten kunnen houden om hun wapen te trekken, zonder dat het hemd hun bewegingen belemmerde. Daarom was het de linkerhand die een jas die hun bewegingen zou hinderen snel moest kunnen openknopen. Dit is blijkbaar gemakkelijker wanneer het linkervoorpand het rechtervoorpand bedekt.
Door de eeuwen heen hebben stilisten deze kledingtraditie overgenomen, die van generatie op generatie werd doorgegeven, ook al kleedt tegenwoordig de overgrote meerderheid van de vrouwen zichzelf aan en dragen mannen geen zwaard meer.
En hoe zit het dan met gulp, geldt daarvoor dezelfde uitleg?
Niet helemaal!
Dit is een veel recenter verhaal, aangezien de broek als kledingstuk voor vrouwen veel moderner is... We moesten wachten op de "bevrijding" van ideeën en zeden, maar ook op de uitvinding van de ritssluiting. In het begin was de gulp vooral handig voor mannen om hun behoefte te doen zonder hun broek volledig uit te trekken, maar voor vrouwen... had ze geen enkel nut. De eerste damesbroeken hadden dan ook geen gulp, maar werden alleen gesloten met een ritssluiting aan de linkerkant.
Bij mannen opent de gulp naar rechts, simpelweg zodat ze gemakkelijker hun behoefte kunnen doen op het toilet! Blijkbaar is dat voor heren gemakkelijker in die richting... we laten het aan hen over om daar zelf over te oordelen.
Na het einde van de Tweede Wereldoorlog eisten vrouwen het recht op om allemaal een broek en de beroemde Amerikaanse jeans te dragen! Om damesmodellen van herenmodellen te kunnen onderscheiden en de zo kenmerkende jeanslook te behouden, werd de gulp bij damesmodellen links geplaatst. QED!
Sindsdien verliest deze stijlconventie aan kracht en komen we steeds vaker damesjeans met een opening aan de rechterkant tegen, en omgekeerd bij herenjeans.
Ik hoop dat je dit kleine stukje geschiedenis interessant vond!
Haal je naalden maar tevoorschijn, zodat je je niet langer vergist in de richting van de knoopsluiting!

