Je twijfelt om een overlockmachine te kopen omdat je vaak hoort dat hij aanvullend is op de naaimachine; maar je vraagt je misschien ook af waar dat apparaat eigenlijk voor dient?

Ik geef toe dat ik ook vragen had en lang twijfelde om de mijne te kopen. Ik vroeg me af of ik er een gebruik voor zou hebben dat de investering in deze relatief dure machine zou terugverdienen. En toen... bracht het lot dat ik er een cadeau kreeg! Ik heb hem eerst onder de knie gekregen en sindsdien vind ik het heerlijk om hem te gebruiken. Enkele jaren later heb ik geïnvesteerd in een model van hogere kwaliteit. 

Vandaag stel ik voor om de verschillende toepassingen van de overlockmachine te ontdekken. Zo kun je beoordelen of je er baat bij hebt en of het de moeite (en kosten) waard is om te investeren.

Kom op, laten we beginnen!

Mijn twee overlockmachines: de Brother Lock 2104-D en de Juki Kirei MO-214D

Eerst een beetje definitie om goed te begrijpen wat een overlockmachine is... en oh, de Larousse zegt ons dat de overlockmachine een machine is die overlockt... en dat overlocken betekent in overlock naaien... dat had je me wel kunnen vertellen!

Maar wat betekent overlocken of het maken van een overlocksteek?

Overlocken is het maken van een strakke steek die twee stukken stof overlapt om ze rand aan rand samen te houden. Maar je zou zeggen, net als een naaimachine dan! Ja, maar niet alleen, want deze machine snijdt ook de stofrand terwijl hij de stof samenvoegt en de overlocksteek maakt. Dat wil zeggen dat de overlockmachine in één stap samenvoegt, de randen zoomt en het overtollige stof afsnijdt. 

Dat is het grote verschil met de naaimachine die voor het samenvoegen en zomen van stoffen meerdere stappen vereist. Maar laten we dieper ingaan op deze machine!

Anatomie van de overlockmachine

Om het verschil tussen een naaimachine en een overlockmachine te begrijpen, gaan we samen hun verschillen bekijken. 

Een overlockmachine heeft, in tegenstelling tot een naaimachine:

• 1 mes bestaande uit twee messen die de rand van de stof afsnijden,
• 2 naalden die samen gebruikt kunnen worden (voor overlocken) of apart (bijvoorbeeld voor zomen),
• 2 lussenmakers die de lussen van de overlock vormen,
• 1 differentieel aandrijfsysteem waarmee de 2 transporteurs (voor en achter) kunnen worden ingesteld 
• 3 of 4 conussen/klossen garen waarmee de steken gemaakt worden.

De overlockmachine is dus een "iets complexere" machine dan de naaimachine in zijn anatomie. 

Nut van de overlockmachine

1. Overlocken

Dit is de meest gebruikte optie bij de aankoop van een overlockmachine. Overlocken maakt het mogelijk om mooie afwerkingen te maken op de ruwe randen van uw geweven stoffen met de 3-draads overlocksteek. Deze afwerksteek voorkomt dat de stof gaat rafelen. Het is geen naadsteek! Er is dus een tweede stap van naaien met de naaimachine nodig.

Bij het overlocken gebruikt men slechts één naaldraad.

2. Overlocken

De op een na meest gebruikte optie is de 4-draads overlockfunctie, ook wel overlock genoemd. Dit is de kenmerkende steek van de overlockmachine. Hij maakt het mogelijk om de ruwe stofranden af te scheren (met het mes), twee stoffen samen te voegen en de randen van stoffen te overlocken.

Wanneer men met 4 draden overlockt, gebruikt men 4 draden en 2 naalden. Deze steek is voorbehouden aan gebreide stoffen. 

3. Een opgerolde steek maken

De opgerolde zoom is een afwerksteek voor de randen van stof. Hij wordt vrij strak gemaakt en dient om de rand van een stof te versieren. Deze steek is ideaal voor de afwerking van fijne stoffen, zowel geweven als gebreid. 

Men kan spelen met de dichtheid van de steek en de breedte, maar ook met de differentieel om een zogenaamde slablaadzoom te maken. Voor deze steek gebruikt men 3 draden en wordt het mes van de overlockmachine niet gebruikt.

4. Meer specifieke toepassingen

Men kan een platte overlock met 2 draden maken, ook wel flatlock genoemd. Dit is een decoratieve naad die zichtbaar is aan de voorkant van de stof.

Het is ook mogelijk om een elastiek met een overlockmachine te plaatsen, een stof te plooien, paspel te maken maar ook te plaatsen... 

Voordelen van de overlockmachine en aandachtspunten

U begrijpt het al, de overlockmachine heeft heel watvoordelen.

1. Allereerst maakt hij het mogelijk om een stevige overlocknaad te maken. Deze is namelijk veel steviger dan de eenvoudige zigzagsteek van de naaimachine.

2. De overlockmachine heeft een verscheidenheid aan nuttige afwerk- en naadsteken: opgerolde zoom, overlocksteek met 2, 3 of 4 draden.

3. De overlockmachine maakt het mogelijk om zeer snel te assembleren, want in één enkele stap kan hij rekbare stoffen samenvoegen, overlocken en knippen. 

4. De afwerkingen en naden zijn van zeer goede kwaliteit, we kunnen spreken van professionele afwerkingen. 

Toch moet ook worden opgemerkt aandachtspunten van de overlockmachine of de nadelen ervan

1. De overlockmachine kan alleen de randen van de stof naaien. Het is niet mogelijk om in het midden van een stof te naaien. 

2. Oefening is nodig omdat het inrijgen van een overlockmachine complex is. Het is niet moeilijk, maar het vraagt wat oefening en geduld in het begin.

3. De overlockmachine vereist ook instellingen (differentieel, spanning, lengte en breedte van de steken...). Dit vraagt opnieuw om proefjes om de instellingen te optimaliseren en perfecte afwerkingen te krijgen.

4. De overlockmachine verbruikt behoorlijk wat garen (vaak 4 cones garen), maar daardoor zijn de naden ook stevig.  

5. De overlockmachine kan ketting- en inslagstoffen niet aan elkaar naaien; alleen de randen afwerken. 

6. Afhankelijk van het gekozen merk kan de overlockmachine erg luidruchtig zijn. Dus test er zoveel mogelijk!

Waarom dan een overlockmachine kopen en voor wie?

Wilt u perfecte afwerkingen voor uw ketting- en inslagstoffen?

Naait u veel tricot: jersey, sweat, rekbare fluweel...?

Houdt u van afwerkingen met een rolled zoom?

Dan is een overlockmachine aan te raden! Maar als u een absolute beginner bent in naaien, begin dan met het kopen van een naaimachine en leer die eerst goed kennen voordat u een overlockmachine aanschaft. 

Conclusies en om verder te gaan

Tegenwoordig kan ik niet meer zonder mijn overlockmachine. Het is een echte meerwaarde in mijn atelier. Ik maak sweatshirts, T-shirts, al mijn overlocknaden van ketting- en inslagstoffen...

Als u er een wilt kopen, raad ik u aan om via een dealer te gaan om er meerdere te testen en uw favoriete "merk of model" te leren kennen. Niets gaat boven testen!

Om dieper in het gebruik van de overlockmachine te duiken, raad ik u twee boeken aan die voor mij bijbels zijn geworden. 

De eerste is "Coudre le stretch" van Marie Poisson en de tweede is "Guide de couture à la surjeteuse et à la recouvreuse" van Chrystelle Beneytout en Sandra Guernier.