Twijfelt u om een overlockmachine te kopen omdat men vaak zegt dat die een aanvulling is op de naaimachine? Dan vraagt u zich misschien ook af waarvoor dit apparaat dient.
Ik geef toe dat ik mezelf ook vragen heb gesteld en lang heb getwijfeld voordat ik de mijne kocht. Ik vroeg me af of ik haar zo zou gebruiken dat de investering in deze vrij dure machine zichzelf zou terugverdienen. En toen... zorgde het lot ervoor dat ik er een cadeau kreeg! Eerst heb ik haar leren gebruiken en sindsdien werk ik er graag mee. Enkele jaren later heb ik geïnvesteerd in een model van hogere kwaliteit.
Vandaag stel ik voor om de verschillende toepassingen van de overlockmachine te ontdekken. Zo kunt u inschatten of u er nut van zult hebben en of het de moeite (en de kosten) waard is om erin te investeren.
Kom op, we gaan van start!
Mijn twee overlockmachines: de Brother Lock 2104-D en de Juki Kirei MO-214D
Eerst wat uitleg om goed te begrijpen wat een overlockmachine is... en jawel, Larousse vertelt ons dat een overlockmachine een machine is waarmee je kunt overlocken... en dat overlocken betekent dat je een overlocksteek naait... dat had u me ook kunnen vertellen!
Maar wat betekent overlocken of een overlocksteek naaien?
Overlocken betekent een dichte steek naaien die twee stukken stof overlapt, zodat ze rand aan rand aan elkaar blijven zitten. Maar u zult zeggen: dat is toch net als bij een naaimachine! Ja, maar niet alleen dat, want deze machine snijdt tegelijkertijd de rand van de stof af terwijl ze de overlocksteek naait. Dat wil zeggen dat de overlockmachine in één enkele stap de stof aan elkaar naait, de randen afwerkt en overtollige stof afsnijdt.
Dat is het grote verschil met de naaimachine, die meerdere stappen nodig heeft om stoffen aan elkaar te naaien en af te werken. Maar laten we deze machine verder ontdekken!
Anatomie van de overlockmachine
Om het verschil tussen een naaimachine en een overlockmachine te begrijpen, bekijken we samen de verschillen.
Een overlockmachine heeft, in tegenstelling tot een naaimachine:
- 1 mes dat uit twee bladen bestaat en de rand van de stof afsnijdt,
- 2 naalden die samen (om af te werken) of afzonderlijk (bijvoorbeeld om de randen af te werken) kunnen worden gebruikt,
- 2 grijpers die de lussen van de overlocksteek vormen,
- 1 differentieel transportsysteem waarmee de 2 transporteurs (voor en achter) kunnen worden ingesteld
- 3 of 4 draadkegels/-klossen waarmee de steken worden gemaakt.
De lockmachine is qua opbouw dus een "iets complexere" machine dan de naaimachine.
Het mes
De draden inrijgen
Opstelling met 4 klossen
Nut van de lockmachine
1. Afwerken
Dit is de meest gebruikte optie bij de aankoop van een lockmachine. Met afwerken kunt u mooie afwerkingen maken aan de onafgewerkte randen van geweven stoffen met een 3-draads overlocksteek. Deze nette steek voorkomt dat de stof gaat rafelen. Het is geen constructiesteek! Er is dus een tweede naaisteek met de naaimachine nodig.
Bij het afwerken gebruikt u slechts één naalddraad.
De delen van een top afwerken
3-draads afwerking van tropische popeline
2. Afwerken met een overlocksteek
De op één na meest gebruikte optie is de 4-draads overlockfunctie, die ook wel overlock wordt genoemd. Dit is de kenmerkende steek van de lockmachine. Hiermee kunt u met het mes de onafgewerkte randen van de stof afsnijden, twee stoffen aan elkaar zetten en de randen van de stoffen afwerken.
Bij een 4-draads overlocksteek gebruikt u 4 draden en 2 naalden. Deze steek is bedoeld voor gebreide stoffen.
De hals van het Wanted-T-shirt in elkaar zetten met een 4-draads overlocksteek
4-draads overlocksteek op jersey
3. Een rolzoom maken
De rolzoom is een afwerkingssteek voor de randen van stof. Hij wordt vrij strak genaaid en geeft de rand van een stof een decoratieve afwerking. Deze steek is ideaal voor de afwerking van fijne stoffen, zowel geweven stoffen als gebreide stoffen.
U kunt de dichtheid en breedte van de steek aanpassen, maar ook de differentieeltransporteur gebruiken om een zogenaamde slablaadjesrolzoom te maken. Voor deze steek gebruikt u 3 draden en het mes van de lockmachine niet.
4. Specifiekere toepassingen
U kunt een 2-draads platte overlocksteek maken, ook wel flatlock genoemd. Dit is een decoratieve constructiesteek die zichtbaar is aan de voorkant van de stof
Met een lockmachine kunt u ook elastiek aanbrengen, stof rimpelen, paspel maken en die ook aanbrengen...
Voordelen van de lockmachine en aandachtspunten
Zoals u inmiddels begrijpt, heeft de lockmachine heel watvoordelen.
1. Allereerst kunt u er een stevige overlocksteek voor het in elkaar zetten mee maken. Die is namelijk veel steviger dan de eenvoudige zigzagsteek van de naaimachine.
2. De lockmachine biedt verschillende nuttige afwerkings- en constructiesteken: rolzoom, een 2-, 3- of 4-draads overlocksteek.
3. Met de lockmachine kunt u zeer snel in elkaar zetten, want in één stap worden rekbare stoffen aan elkaar gezet, afgewerkt en afgesneden.
4. De afwerkingen en naden zijn van zeer goede kwaliteit; we kunnen spreken van professionele afwerkingen.
Toch moet ook worden opgemerkt aandachtspunten van de lockmachine of de nadelen ervan
1. Met een lockmachine kun je alleen langs de rand van de stof naaien. In het midden van een stuk stof naaien is niet mogelijk.
2. Oefenen is noodzakelijk, want het inrijgen van een lockmachine is complex. Het is niet moeilijk, maar in het begin heb je wat oefening en geduld nodig.
3. Een lockmachine vereist ook instellingen (differentieeltransport, spanning, steeklengte en -breedte...). Ook hiervoor moet je verschillende instellingen uitproberen om ze te optimaliseren en perfecte afwerkingen te verkrijgen.
4. Een lockmachine gebruikt behoorlijk veel garen (vaak vier garenklossen), maar daarom zijn de naden ook stevig.
5. Met een lockmachine kun je geweven stoffen niet aan elkaar naaien, alleen de rafelranden afwerken.
6. Afhankelijk van het gekozen merk kan de lockmachine erg luidruchtig zijn. Je kunt haar dus maar beter eerst testen!
Waarom zou je dan een lockmachine kopen en voor wie is ze geschikt?
Wil je perfecte afwerkingen voor je geweven stoffen?
Naai je veel gebreide stoffen: tricot, sweatstof, rekbaar fluweel...?
Houd je van afwerkingen met een rolzoom?
Dan is een lockmachine aangewezen! Als je echter nog maar net begint met naaien, koop dan eerst een naaimachine en leer die goed kennen voordat je een lockmachine aanschaft.
Conclusie en voor wie nog verder wil gaan
Vandaag de dag zou ik niet meer zonder mijn lockmachine kunnen. Het is een echte meerwaarde in mijn atelier. Ik maak sweatshirts, T-shirts, al mijn rafelranden van geweven stoffen...
Als je er een wilt kopen, raad ik je aan om naar een dealer te gaan, zodat je verschillende modellen kunt uitproberen en kunt ontdekken welk "merk of model" je voorkeur heeft. Er gaat niets boven zelf testen!
Om nog meer uit de lockmachine te halen, raad ik twee boeken aan die voor mij echte bijbels zijn geworden.
Het eerste is "Coudre le stretch" van Marie Poisson en het tweede is "Guide de couture à la surjeteuse et à la recouvreuse" van Chrystelle Beneytout en Sandra Guernier.
