Patronen papieren of PDF? Wat kiezen?

Vandaag wilde ik het met u hebben over patronen, en meer specifiek over de verschillende soorten patronen die in de handel verkrijgbaar zijn: de papieren patronen en de pdf-patronen. 

In dit artikel bespreek ik bewust noch patronen uit tijdschriften, noch patronen uit boeken; daarover zou ik een volledig artikel kunnen schrijven, aangezien er zowel zeer eenvoudige als zeer complexe voorbeelden bestaan... Vandaag wil ik daarom twee soorten patroonopties onder de loep nemen en samen hun voor- en nadelen bekijken, zodat u kunt bepalen wat het beste bij u past.

In dit artikel probeer ik de uitleg zo objectief mogelijk te houden en vertel ik u daarna over mijn persoonlijke ervaring als naaister. 

Laten we samen kijken wie zich bij team pdf of team papieren patroon aansluit! Kom, we gaan ervoor!

Eenvoudig gezegd hebt u bij de aankoop van een patroon van een onafhankelijke ontwerper meestal de keuze tussen een patroon in pdf-formaat en een gedrukt papieren patroon. Sommige ontwerpers kiezen voor slechts één formaat. Vaak omdat het papieren formaat fraude helpt beperken, terwijl het pdf-formaat de productie- en opslagkosten verlaagt...

Voor wie beide opties aanbiedt: welk formaat u ook bestelt, u ontvangt precies hetzelfde patroon; alleen het formaat verschilt. Ook ontvangt u dezelfde uitlegmaterialen. 

Maar waarom bestaan deze twee formaten dan? Wat zijn de verschillen?

Papieren Patroon

In een papieren patroon ontvangt u een of meerdere patroonbladen die op relatief stevig papier zijn gedrukt en een instructieboekje in A5-formaat. Soms vermeldt het instructieboekje een link naar een video op de website van de ontwerper of rechtstreeks naar een videoplatform, zodat u de meest complexe montagestappen kunt bekijken, of soms zelfs alle montagestappen (dit wordt doorgaans een sew-along genoemd). 

Vaak is de papieren verpakking een mooi vormgegeven object en is het instructieboekje op mooi papier gedrukt.

Op het patroonblad of de patroonbladen is het patroon op de juiste schaal afgedrukt in alle maten die voor het model beschikbaar zijn. Dat beperkt duidelijk het risico op fouten door een verkeerde afdruk van het patroon. Meestal overlappen de patroondelen elkaar niet of slechts weinig, waardoor u de delen gemakkelijk kunt overtrekken. 

Bij een papieren naaipatroon raad ik u echt aan om niet in het patroonblad te knippen, maar het over te tekenen met de naadtoeslagen die u nodig vindt. Je weet maar nooit: misschien kom je aan, val je af of wil je het model maken voor iemand met een andere maat... Kortom, zodra u hebt geknipt, zijn de andere maten verloren en dat is jammer. Kies daarom liever voor het overnemen van het patroon op kalkpapier als u denkt het model later opnieuw te maken. 

Zodra u uw patroondelen hebt overgenomen, hoeft u alleen nog maar uw patroonblad opnieuw in de papieren verpakking te vouwen en de verpakking op te bergen. Zelf gebruik ik een oude schoenendoos; dat is het ideale formaat om ze in op te bergen. Zo kunt u er ook van genieten (u ziet het) en in één oogopslag onthouden welke modellen u op voorraad hebt.

Samengevat zijn dit de voor- en nadelen van papieren patronen: 

Voordelen van het papieren naaipatroon

• mooi / fraai object
• direct na ontvangst te gebruiken (geen voorbereidingstijd)
• maakt het gemakkelijk om het patroon over te nemen
• op de juiste schaal afgedrukt op dik papier van goede kwaliteit 
• kan na gebruik gemakkelijk in de papieren verpakking worden opgeborgen
• blijft zichtbaar en tastbaar in het atelier

Nadelen van het papieren naaipatroon

• geen onmiddellijke levering (behalve als het bij een plaatselijke fourniturenwinkel is gekocht)
• eenmalig (kan niet opnieuw worden afgedrukt)
• moet worden overgetekend 
• bij aankoop duurder dan het PDF-patroon

PDF-patronen

PDF-patronen zijn 100% digitale producten. Wanneer u een PDF-patroon koopt, moet u de patroonbladen en het instructieboekje downloaden. Vaak hebt u verschillende opties voor het afdrukken: A4, A0 ... 

Op sommige websites kunt u onbeperkt downloaden, op andere is het aantal downloads beperkt en weer andere hanteren een tijdslimiet. Ik raad u daarom aan uw PDF-patronen meteen na aankoop op uw computer op te slaan en ze een andere naam te geven, zodat u ze gemakkelijker terugvindt. 

Vervolgens moet u de patroonbladen afdrukken volgens de instructies van de ontwerper, met name wat betreft het papierformaat en de afdrukschaal. Ik raad u aan altijd de pagina met het testvierkant af te drukken en dit zorgvuldig op te meten, zodat u zeker bent van de schaal en niet eerst 40 pagina's afdrukt om ze daarna te moeten weggooien. 

Zodra u alle bladen hebt afgedrukt, moet u ze samenvoegen om het patroonblad opnieuw samen te stellen. Vaak krijgt u een montagehandleiding met markeringen waarmee u de pagina's correct kunt samenvoegen. Vervolgens moet u alle pagina's aan elkaar plakken. Voor modellen met slechts enkele pagina's gaat dat vrij snel; bij complexe modellen kan het wat tijd kosten. 

Als u zeker bent van uw maat, kunt u de patroondelen op uw maat uitknippen. Zo bespaart u tijd, maar gaan de andere maten verloren. Sommige mensen geven er de voorkeur aan de patroondelen van het patroonblad over te nemen (vooral als u niet zeker bent van uw maat). 

Voordelen van het PDF-patroon

• dag en nacht direct te downloaden (geen wachttijd voor de bestelling)
• kan worden uitgeknipt 
• kan indien nodig opnieuw worden afgedrukt
• PDF opgeslagen op de computer (neemt geen ruimte in het atelier in)
• bij aankoop goedkoper dan het papieren naaipatroon

Nadelen van het PDF-patroon

• vereist aandacht tijdens het afdrukken
• vereist aandacht voor de montage-instructies, die per ontwerper kunnen verschillen
• verborgen kosten: papier, printerinkt, plakband... en nog meer als je naar een drukker gaat voor A0
• tijd die nodig is om het patroonblad samen te voegen
• als je besluit het patroon over te nemen en het volledige patroonblad te bewaren, is het moeilijk om het op te bergen (het is moeilijk opvouwbaar; je kunt het het beste voorzichtig oprollen, maar dat kan je atelier vol doen staan)
• de gekochte patronen zijn minder zichtbaar omdat ze op je computer staan (vergeten). 

Mijn ervaring

Sinds ik naai, heb ik veel papieren patronen en PDF-patronen kunnen uitproberen. Ik ben begonnen met papieren patronen die mijn naailerares aanraadde, en ik vond dit formaat prettig om mee te beginnen.

Naarmate ik vorderde, raakte ik geïnteresseerd in het PDF-formaat, dat ik bij aankoop goedkoper vond. Ik kreeg de kans om kleine kledingstukken te testen (ongeveer tien vellen om samen te voegen) en “grote” kledingstukken (tot 40 vellen om samen te voegen). 
Vandaag is mijn conclusie dat het PDF-formaat voor mij geschikt kan zijn voor “kleine” kledingstukken waarvoor minder dan 10 pagina’s nodig zijn. Voor “grote” kledingstukken heb ik gekozen voor het papieren formaat in plaats van het PDF-formaat.

De redenen zijn eenvoudig: de tijd (vooral) en het financiële aspect (een beetje).

1. De tijd: Ik besefte dat de tijd die ik aan het afdrukken en vooral aan het samenvoegen van PDF-patronen besteedde, me echt tegenstond, zo erg zelfs dat ik er geen plezier meer aan beleefde om aan een nieuw model te beginnen... Terwijl het overnemen van de patroondelen van mijn patroonblad me helemaal niet stoort. Bovendien voelt die montagetijd voor mij als “verspilde” tijd, tijd die afgaat van mijn kostbare naaitijd, alsof ik mijn tijd verkeerd besteed. Kortom, ik verveel me bij het aan elkaar plakken van mijn patroondelen!

2. Het financiële aspect: Uiteindelijk besefte ik dat het voor de meeste modellen bijna op hetzelfde neerkwam om een papieren patroon of een PDF-patroon te kopen. Het papieren patroon is duurder in aankoop, maar voor een PDF-patroon heb je verbruiksmaterialen nodig om het af te drukken (papier en inkt, en soms gaat er ook een hele rol plakband aan op...). Ik had geprobeerd om op A0 te laten afdrukken, maar de drukkerijen bij mij in de buurt vragen ongeveer 5 euro per patroonblad... 

Na verloop van tijd ben ik dus teruggekeerd naar mijn eerste liefde: de papieren patronen die ik graag in mijn atelier bekijk. 

ConclusieAls ik de keuze heb, ben ik meer een fan van papieren patronen, behalve voor kleine kledingstukken zoals een korte rok of een T-shirt, waarvoor een PDF snel in elkaar gezet kan worden! Ik ben ook een fan van PDF’s om onafhankelijke ontwerpers te steunen die geen papieren versies aanbieden, zoals Vanessa Pouzet, van wie ik de modellen geweldig vind. Maar ik geef toe dat ik geen grote kledingstukken, zoals een jas, meer als PDF zal samenstellen: het is te omslachtig en tijdrovend. 

En jij, ben je meer een fan van papieren patronen of PDF’s? Laat het me weten in de reacties!