Knoopsgaten maken is een gevreesd moment, zowel voor beginnende als voor meer ervaren naaisters en naaiers... Want na uren werk wilt u natuurlijk niet dat de knoopsgaten mislukken; ze vormen vaak de laatste stap van een naaiproject!
Daarom dacht ik dat ik een kort artikel over knoopsgaten zou schrijven, want zelfs als uw naaimachine een optie voor automatische knoopsgaten heeft... zijn er toch enkele richtlijnen om ze goed te maken.
Daarom nodig ik u uit om enkele van mijn tips te ontdekken voor het maken van mooie knoopsgaten!
Eerste stap: de voorbereiding en de basisregels
Voordat u begint met het maken van de knoopsgaten, moet u eraan denken om de delen te verstevigen die de knoopsgaten krijgen: het knopenpand, de manchetten, de kraag, de tailleband van de rok of broek... Dit zorgt voor stabiliteit tijdens het naaien, geeft deze belangrijke delen meer stevigheid en zorgt er bovendien voor dat ze langer meegaan.
Als u niet goed weet welk vlieseline (strijkbare versteviging) u nodig hebt, neem dan gerust een kijkje bij het artikel dat hieraan is gewijd.
Basisregels voor het maken van knoopsgaten
Knoopsgaten hebben een richting: verticaal of horizontaal. De keuze hangt af van het type kledingstuk.
Verticale knoopsgaten zijn bedoeld voor de knopenpanden van overhemden, blouses en tunieken (behalve de kraag).
Horizontale knoopsgaten zijn bedoeld voor broeken, rokken, jassen, colberts... en ook voor de staander van een overhemdkraag en manchetten.
Plaatsingsrichting
Ik had het hier al over gehad in mijn artikel over knopen, dat u hier kunt vinden: er bestaat een conventie voor de plaatsing van knopen en knoopsgaten.
Bij vrouwen worden de knopen links geplaatst en de knoopsgaten rechts.
Terwijl het bij mannen net andersom is: de knopen worden rechts geplaatst en de knoopsgaten links.
Om de plaatsing en de tussenruimtes van de knopen te bepalen, raad ik je aan altijd te beginnen bij de “strategische” plaatsen die ervoor zorgen dat het kledingstuk goed sluit, vooral bij bovenstukken.
Voor vrouwen is het belangrijk om de knoop ter hoogte van de buste goed te plaatsen, om ongewenste openingen te voorkomen, evenals die ter hoogte van de taille.
Voor “slanke” mannen probeer ik altijd te beginnen met de bovenste knoop, die de kraag en het begin van het overhemd sluit. Voor heren met een wat buikje is het ook belangrijk om de knoop ter hoogte van de taille goed te plaatsen.
Verticale knoopsgaten voor de Adélise-blouse van Artesane
Horizontaal knoopsgat voor deze jeans voor mijn man
Verticaal knoopsgat voor dit herenoverhemd van Japanse stof
Tweede stap: keuze van de knopen
Een moment waar ik dol op ben, is het kiezen en plaatsen van de knopen! Het is zo leuk om te zien hoe je zelfgemaakte kledingstuk wordt afgewerkt! Om eerlijk te zijn heb ik een persoonlijke voorraad knopen waar ik regelmatig uit put. Ik leg mijn kleine selectie dan een beetje willekeurig op de stof om goed te kunnen kiezen welke knoop ik het mooist vind.
Meestal geven de patronen de maat van de knopen, het aantal en de plaatsing ervan aan. Je kunt deze instructies volgen of, net als ik, zelf beslissen hoeveel knopen je wilt gebruiken en met welke tussenruimte je ze plaatst.
Mijn kleine advies: koop altijd een of twee extra knopen voor het geval je er per ongeluk een verliest, want het kan moeilijk zijn om maanden, of zelfs jaren later, een vergelijkbare knoop terug te vinden.
Derde stap: de grootte van het knoopsgat bepalen
Er bestaan twee hoofdtechnieken om op basis van een gekozen knoop de grootte van het knoopsgat te bepalen:
- of je meet de diameter van de knoop en telt daar de dikte van de knoop bij op; dat komt overeen met de lengte van het knoopsgat
- of je maakt een knoopsgat “voor spek en bonen” in een stukje stof en meet de grootte van het knoopsgat.
Voor mijn part geef ik de voorkeur aan de tweede methode, omdat ik daarmee ook kan controleren of mijn machine goed is afgesteld voordat ik aan mijn uiteindelijke kledingstuk begin. Zodra de knoop is gekozen en de lengte van het knoopsgat is bepaald, rest alleen nog het markeren! Markeer zorgvuldig de plaats van de knopen en knoopsgaten op je stof met behulp van kleermakerskrijt.
Zelf gebruik ik altijd krijtstiften (met verwisselbare kleurvullingen). Dat maakt het maken van de knoopsgaten een stuk eenvoudiger. Aan de kant waar je de knoopsgaten moet maken, neem je de breedte van de knoop over of de lengte van het proefknoopsgat dat je vooraf hebt gemaakt, en trek je een rechte lijn die als geleider dient.
Voor de afstanden kan ik je alleen maar aanraden om een knoopsgatliniaal te gebruiken, die zorgt voor een gelijkmatige afstand tussen de knoopsgaten en knopen.
Een knoopsgatliniaal gebruiken
Sinds ik dit hulpmiddel ben gaan gebruiken, laat ik het niet meer los en heb ik er ook een toegevoegd aan het ateliergereedschap voor de cursisten! Ik ben dol op dit hulpmiddel, dat het markeren eenvoudiger en sneller maakt. Het bespaart echt enorm veel tijd, zeker als je, net als ik, graag de afstanden en/of het aantal knopen dat de ontwerper heeft voorzien, verandert.
Inderdaad, met een knoopsgatliniaal bereken je heel snel welke tussenruimte je moet voorzien. Je hoeft de liniaal alleen maar te openen of uit te schuiven en de afstand tussen de verschillende markeerpunten wordt gelijk. Daarna hoef je alleen nog de stof te markeren! Met knoopsgatlinialen kun je doorgaans 8 knopen positioneren met een tussenruimte van 1,5 tot 8 cm. Je vindt ze in de webshop via deze link.
Vierde stap: het knoopsgat maken
Het grote moment! Plaats het speciale knoopsgatvoetje en selecteer het type knoopsgat dat je wilt maken. De uitleg over de verschillende soorten knoopsgaten vind je in de handleiding van je machine. Het kan nuttig zijn die te lezen, vooral wanneer je veel opties hebt.
Of uw machine nu automatisch knoopsgaten maakt of u ze handmatig in meerdere stappen moet maken, ik raad u aan eerst een test te doen om zeker te weten dat alles in orde is. Ik raad u ook aan uw testknoopsgat open te maken en een van de knopen die u hebt uitgekozen erdoorheen te halen... zo voorkomt u heel wat drama!
Zodra deze test is uitgevoerd, hoeft u alleen nog maar aan de slag te gaan. Een laatste tip: controleer goed of uw spoeltje gevuld is, want het is echt vervelend als de draad halverwege het knoopsgat op is.
Vijfde stap: het knoopsgat opensnijden
De gevreesde stap... en u mag geen fout maken! Er bestaan verschillende methodes:
- de knoopsgatenopener / knoopsgatensnijder
- het tornmesje
- het borduurschaartje
Zelf gebruik ik het kleine borduurschaartje, nadat ik getraumatiseerd ben geraakt door een ongeluk met een tornmesje. Ik merk dat ik met mijn kleine schaartje veel nauwkeuriger werk. U vindt ze trouwens in de winkel, met verschillende leuke designs.
Ik zou die knoopsgatensnijder graag eens proberen... ik ga hem testen en kom bij u terug met de resultaten, want blijkbaar schijnt hij geweldig te zijn.
Zesde bonusstap: knopen aannaaien
Ik kon dit artikel niet afsluiten zonder het over het aannaaien van knopen te hebben.
1. Neem geen te lange draad, want die kan in de war raken.
2. Rijg de draad dubbel in. U kunt een handige draaddoorsteker gebruiken, vooral als uw zicht wat achteruitgaat. Zo krijgt u een lus aan het uiteinde.
3. Steek uw naald op de plaats van de knoop in de stof, haal de naald er iets verderop weer uit, zodat u dicht bij de plaats van de knoop bent, en haal de naald door de lus. En klaar, de knoop is gelegd!
4. Naai uw knoop vast (afhankelijk van de vorm: met een oog, 2 gaatjes, 4 gaatjes...) door de draad door de verschillende gaatjes te halen.
5. Als u dat wilt, kunt u een paar keer met de draad tussen de knoop en de stof heen en weer gaan om de knoop van de stof af te houden. Dit wordt vooral aanbevolen bij dikke stoffen zoals wol.
6. Maak uw laatste knoop.
Tadam! De knoop is vastgenaaid en goed bevestigd!
Zo, nu weet u hoe u knoopsgaten maakt... u hoeft alleen nog maar aan de slag te gaan!
