Ik wilde het aanbod in naaiartikelen al een tijdje uitbreiden en ik ben heel blij dat ik je een selectie ritsen van het Japanse merk YKK van uitstekende kwaliteit kan aanbieden.
Daarom wilde ik een artikel schrijven over ritsen, want zoals je hebt gemerkt, bestaan er veel verschillende types voor uiteenlopende toepassingen.
Dus, laten we eraan beginnen en in deze wereld duiken!
Een beetje geschiedenis
De rits, ook wel ritssluiting, zip (uit het Engels) of in België ook wel tirette genoemd, vindt haar oorsprong in de Verenigde Staten in 1851. Elias Howe had een systeem van haakjes en oogjes ontworpen om een kledingstuk te sluiten. Het was als het ware een verbetering van het korsetsysteem dat destijds werd gedragen.
Vervolgens vroeg Whitcomb Judson in 1893 een patent aan en begon hij zijn rits, gebaseerd op de creatie van zijn voorganger, op de markt te brengen; maar destijds behaalde hij niet het verwachte succes.
Pas in 1912 verbeterde de Amerikaan Gideon Sundback het systeem door een vertanding met tandjes en zijn beroemde schuiver te creëren, waarmee de rits gemakkelijk kon worden geopend en gesloten. De rits was geboren!
Ten slotte werd in 1934 de firma Yoshida Kogyo Kabushiki gaisha (YKK) opgericht in Tokio, in de aangename wijk Nihonbashi. In die tijd kon zijn patroon niet vermoeden dat hij ooit marktleider op de wereldmarkt van ritsen zou worden. Vandaag produceert YKK namelijk 7 miljard ritsen per jaar, goed voor de helft van de wereldproductie.
Wat is een rits en waarvoor dient ze?
Een rits is een mechanisch systeem om een opening te openen en te sluiten, door middel van een vertanding.
Een rits dient om een opening te openen en te sluiten, bijvoorbeeld van een zak of tas, of om een kledingstuk aan te trekken, zoals de rits op de rug van een jurk of om een rok aan te trekken.
Elk type rits heeft een specifieke toepassing:
- een opening creëren
- geef een creatie extra pit door de kleur van de rits te laten contrasteren, met strass of in een fluorescerende uitvoering
- om haar onzichtbaar te maken (niet waarneembaar)
- en soms kan ze gewoon decoratief zijn
Anatomie van de ritssluiting
Ritssluitingen bestaan uit:
- een bovenste stopper
- een onderste stopper
- het bandje (de stoffen band met de tanden)
- de tanden, die verschoven zijn zodat ze bij het passeren van de schuiver in elkaar grijpen
- de schuiver, ook wel runner genoemd
De maat van een ritssluiting hangt af van de afstand tussen de tanden, meestal tussen 4 en 8 mm. De lengte wordt bepaald door de afstand tussen de onderste en bovenste stopper.
Welke soorten ritssluitingen zijn er?
Er bestaan verschillende soorten en indelingen van ritssluitingen.
1. deelbaar versus niet-deelbaar
Met deelbare ritssluitingen kun je de twee panden aan weerszijden van de ritssluiting volledig van elkaar scheiden. Ze worden onder andere gebruikt voor jassen en mantels. De rits blijft zichtbaar op je creatie, dus je kunt gewaagd zijn met de kleur door voor contrast te kiezen, of juist sober blijven door dezelfde tinten als de stof te gebruiken.
De niet-deelbare ritssluitingen vinden we terug in kledingstukken zoals rokken, jurken en broeken, waarbij je een opening tijdelijk wilt vergroten om een kledingstuk te kunnen aantrekken. Beide uiteinden zijn vastgezet. Voor dit type rits wordt aangeraden een kleur te kiezen die het dichtst bij je creatie ligt. Als de rits goed is ingenaaid, zou je na het sluiten alleen de schuiver nog moeten zien (die dus het best dezelfde kleur heeft als je creatie).
2. metaal versus spiraal
Ritssluitingen kunnen metalen tanden hebben, zoals bij jeansritsen, of spiraaltanden, die het meest voorkomen. De spiralen haken in elkaar.
Er bestaan nog allerlei andere soorten sluitingen, zoals die met dubbele trekkers, gegoten sluitingen...
Welke criteria gebruik je om er een te kiezen?
Ten eerste: als je besluit een naaipatroon te maken, volg dan de aanwijzingen van de ontwerper. Vaak wordt het benodigde materiaal daarin duidelijk beschreven.
De criteria om de juiste rits te kiezen zijn heel eenvoudig:
- Voor welk kledingstuk heb ik de rits nodig? Moet ze volledig kunnen worden geopend?
- Welke lengte is nodig?
- Waarvoor wordt de rits gebruikt? Moet ze zeer stevig zijn? Moeten de tandjes dik zijn?
- Welke kleur?
- Moet je de rits kunnen zien?
Hoe naai je een rits?
Om een rits te naaien zijn er twee belangrijke voetjes die je moet kennen: een voor het naaien van blinde ritsen en een voor gewone ritsen (hetzelfde als voor het naaien van paspelband).
Als je een goedkope naaimachine hebt gekocht, is het mogelijk dat je geen voetje voor het naaien van blinde ritsen hebt gekregen. Geen paniek: vaak volstaat het om er een te bestellen bij je gespecialiseerde handelaar.
Ongeacht het type rits naai je die bij het bevestigen aan een stof uitsluitend alleen in het band. Als je door de tandjes stikt, kan dat de sluiting beschadigen en kun je de rits niet meer openen en sluiten. Door de stoppers of de schuiver te raken, gaat je naald vaak "dood": ze kan verbuigen, kromtrekken of zelfs breken.
Tips en trucs
1. Een rits inkorten
Wanneer je niet de juiste lengte rits voor je project vindt, kun je een bestaande rits inkorten.
Kies een rits die iets langer is dan de gewenste lengte. Sluit de rits en naai zelf een onderste stop. Hiervoor moet je meerdere keren met een stevige naald door de rits steken. Knip het overtollige stuk 1 tot 2,5 cm onder de stop af.
2. Wassen
Was je kleding altijd met de rits gesloten; zo voorkom je dat de tandjes beschadigd raken.
3. Strijken
Om te voorkomen dat je de tandjes van je rits verbrandt, mag je nooit over de rits zelf strijken. Als je met het strijkijzer heel dicht bij de rand moet komen, bescherm de rits dan met een schone doek.
4. Kwaliteit
Kies voor kwaliteitsvolle ritsen die lang meegaan. Er is niets erger dan een kledingstuk dat met veel liefde en tijd is genaaid niet meer te kunnen dragen omdat de rits kapot is.
